Johann Friedrich Zöllner
Biografia
Johann Friedrich Zöllner urodził się 24 kwietnia 1754 roku w Neudamm (dzisiejsze Dębno), jako syn królewskiego leśniczego. Studiował filozofię i teologię we Frankfurcie nad Odrą, a następnie pracował jako nauczyciel barona Hansa von Kottwitza, podróżując z nim po Prusach. Ostatecznie osiadł w Berlinie, gdzie w 1779 roku został głównym kapelanem przy szpitalu Charité.
W 1781 roku objął stanowisko duchownego w kościele Mariackim, a osiem lat później został prepozytem w kościele św. Mikołaja. W tym okresie został również radcą Konsystorza Wyższego, organu nadzorującego kościół luterański w Prusach. W swojej działalności przeciwstawiał się ministrowi Johannowi von Wöllnerowi, który dążył do zwiększenia zewnętrznych oznak pobożności, co według Zöllnera prowadziłoby do hipokryzji.
Był zwolennikiem edukacji dorosłych i kształcenia ustawicznego. Od 1782 roku publikował podręczniki dla dorosłych, oferujące eseje z nauk przyrodniczych i społecznych napisane prostym językiem. W 1786 roku na zlecenie króla Fryderyka Wilhelma II przygotował raport o szkołach przemysłowych na zachodnich ziemiach Prus. W 1800 roku dołączył do Oberschulkollegium, gdzie odpowiadał za szkoły we wschodnich prowincjach, podróżując m.in. po Dolnym Śląsku.
Był masonem i od 1798 roku Wielkim Mistrzem Narodowym Wielkiej Narodowej Loży Matki „Do Trzech Globów”. Na niwie naukowej należał do Berlinskiego Towarzystwa Przyjaciół Badań Przyrodniczych oraz Akademii Nauk w Berlinie. Uczestniczył też w spotkaniach Towarzystwa Berlińskiej Środy, tajnego stowarzyszenia oświeceniowych idealistów. W 1783 roku na łamach „Berlinische Monatsschrift” opublikował esej, w którym w przypisie po raz pierwszy zadał pytanie „czym jest oświecenie?”, inspirując tym samym Immanuela Kanta do napisania słynnej odpowiedzi.
Zmarł 12 września 1804 roku w Berlinie.